Armia Krajowa jest symbolem walki o woln? i niepodleg?? Polsk?. Jej tragiczna i wspania?a historia nie mo?e pój?? w zapomnienie. Spo?eczno?? Szko?y Podstawowej nr 23 opowiedzia?a si? w referendum za nadaniem szkole imienia ARMII KRAJOWEJ. Uroczysto?? wr?czenia szkole sztandaru, wmurowania tablicy pami?tkowej i nadania imienia odby?a si? 1 wrze?nia 1994 roku.

   Z rozkazu Naczelnego Wodza Polskich Si? Zbrojnych gen W?adys?awa Sikorskiego, utworzony 13 wrze?nia 1939r. Zwi?zek Walki Zbrojnej zosta? przemieniony 14 lutego 1942 r. w Armi? Krajow?. Podlega?a ona naczelnemu Wodzowi i Rz?dowi Rzeczypospolitej Polskiej na uchod?stwie. W zamierzeniach rz?du mia?a by? organizacj? ogólnonarodow?, ponadpartyjn?, a jej Komendant G?ówny jedynym, upe?nomocnionym przez rz?d dowódca krajowej si?y zbrojnej.
   G?ównym zadaniem AK by?o prowadzenie walki o odzyskanie niepodleg?o?ci przez organizowanie i prowadzenie samoobrony i przygotowanie armii podziemnej na okres powstania, które mia?o wybuchn?? na ziemiach polskich w okresie militarnego za?amania Niemiec.
   AK dowodzili genera?owie : S. Rowecki "Grot" - do 30 V 1943, T. Komorowski "Bór" - do 2 X 1944, L. Okulicki "Nied?wiadek" - do 19 I 1945. Zast?pcami komendanta i szefami sztabu byli : genera? T. Pe?czy?ski - do 2 X 1944, pu?kownik E. Bokszczanin "S?k" - do 19 I 1945.
   Komendant G?ówny AK podlega? Naczelnemu Wodzowi Polskich Si? Zbrojnych. Organem dowodzenia AK by?a Komenda G?ówna, w sk?ad której wchodzi?y : oddzia?y, piony organizacyjne i samodzielne s?u?by.
   Terenowa struktura organizacyjna AK odpowiada?a zasadniczo przedwojennemu podzia?owi administracyjnemu kraju. Na terenie województw tworzono okr?gi, w powiatach obwody, w gminie lub kilku gminach placówki. Tworzone by?y tak?e obszary b?d?ce jednostkami strukturalnymi, obejmuj?cymi kilka okr?gów. Na pocz?tku 1944 Komendzie G?ównej AK podlega?y cztery obszary i osiem samodzielnych okr?gów : obszar bia?ostocki z okr?gami : Bia?ystok, Polesie, Nowogródek; obszar lwowski z okr?gami : Lwów, Stanis?awów, Tarnopol; obszar zachodni z okr?gami : Pomorze, Pozna?; obszar warszawski z okr?gami : prawobrze?nym, lewobrze?nym i Mazowsze; samodzielne okr?gi : Warszawa-Miasto, Kielce, ?ód?, Kraków, ?l?sk, Lublin, Wilno, Wo?y?.
   Okr?gi dzieli?y si? na obwody - na pocz?tku 1944 by?o ich 280. Ogniwem po?rednim by? podokr?g. W zale?no?ci od potrzeb w ramach okr?gów i podokr?gów tworzono inspektoraty rejonowe, skupiaj?ce po kilka obwodów, natomiast w obwodach - rejony obejmuj?ce kilkana?cie placówek. Bojow? jednostk? kalkulacyjn? by? pluton pe?ny, licz?cy 35-50 ludzi, b?d? szkieletowy, grupuj?cy 16-25 ludzi, przewidziany do uzupe?nienia po og?oszeniu stanu czujno?ci. W lutym 1944 AK mia?a 6287 plutonów pe?nych i 2613 szkieletowych.
   AK od swego powstania by?a organizacj? masow?, zwi?kszaj?c? swe szeregi przez werbunek ochotników i kontynuowanie akcji scaleniowej, rozpocz?tej przez Zwi?zek Walki Zbrojnej. W latach 1940-1944 do AK przyst?pi?y m.in. : Tajna Armia Polska, Polska Organizacja Zbrojna "Znak", Gwardia Ludowa, PPS-WRN, Tajna Organizacja Bojowa, Polski Zwi?zek Wolno?ci oraz cz??ciowo Narodowa Organizacja Wojskowa, Bataliony Ch?opskie i Narodowe Si?y Zbrojne.
   Liczba zaprzysi??onych ?o?nierzy AK wynosi?a na pocz?tku 1942 oko?o 100 tys., na pocz?tku 1943 oko?o 200 tys., w lecie 1944 oko?o 380 tys., w tym oko?o 10,8 tys. oficerów, 7,5 tys. podchor??ych i 87,9 tys. podoficerów. Kadra AK rekrutowa?a si? z oficerów i podoficerów armii przedwrze?niowej oraz absolwentów tajnych Zast?pczych Kursów Szko?y Podchor??ych Rezerwy i Zast?pczych Kursów Podoficerów Piechoty, a tak?e przerzucanych do kraju oficerów, tzw. cichociemnych. Od 1943 w jednostkach podporz?dkowanych Komendzie g?ównej AK tworzono kompanie i bataliony, m.in. "Zo?ka", "Parasol", "Miot?a", "Czata". od 1944 - pu?ki, brygady, dywizje, zgrupowania pu?kowe i dywizyjne.
   Potrzeby finansowe, materia?owo-sprz?towe i w zakresie uzbrojenia by?y zabezpieczane przez rz?d RP i uzupe?niane w drodze akcji bojowych i innych dzia?a?, (m.in. zakupy broni, w?asna tajna produkcja broni strzeleckiej - m.in. pistoletów maszynowych "Sten" i "B?yskawica" - granatów i materia?ów wybuchowych).
   AK realizowa?a swe cele poprzez prowadzenie walki bie??cej i przygotowywanie powstania powszechnego. Walka bie??ca prowadzona by?a g?ównie przez akcje ma?ego sabota?u, sabota?owo-dywersyjne, bojowe i bitwy partyzanckie z si?ami policyjnymi oraz regularnym wojskiem niemieckim. Specjalne miejsce w w dzia?alno?ci bojowej AK zajmowa?y akcje odwetowe i represyjne w stosunku do SS i policji oraz zdrajców i prowokatorów.
   Innymi formami walki bie??cej by?y : organizowana na szerok? skal? akcja propagandowa w?ród spo?ecze?stwa polskiego (prowadzona przez Biuro Informacji i Propagandy), wydawanie prasy, np. "Biuletynu Informacyjnego", szerzenie dezinformacji w?ród Niemców (akcja "N"), wywiad wojskowy, którego najg?o?niejszym osi?gni?ciem by?o przej?cie i przekazanie do Anglii w lipcu 1943 informacji o niemieckich pracach nad pociskiem V-1.
   Kulminacja wysi?ku zbrojnego AK by?o powstanie warszawskie. Po kl?sce powstania jednostki AK na terenach zaj?tych przez Armi? Czerwon? zosta?y zdemobilizowane. 1 stycznia 1945 Komendant G?ówny genera? Okulicki wyda? rozkaz o rozwi?zaniu AK. Straty AK wynios?y oko?o 100 tys. poleg?ych i zamordowanych ?o?nierzy, oko?o 50 tys. zosta?o wywiezionych do ZSRR i wi?zionych np. w Riazaniu, Borowiczach i Staszkowie. Do moskiewskiego wi?zienia trafi? m.in. genera? Okulicki, s?dzony w procesie szesnastu.
   Wobec represji radzieckich i polskich s?u?b bezpiecze?stwa nie wszystkie oddzia?y AK podporz?dkowa?y si? rozkazowi o demobilizacji, m.in. wykonania rozkazu odmówi? okr?g bia?ostocki. Powsta?y nowe organizacje konspiracyjne, np. Ruch Oporu Armii Krajowej ROAK, Zrzeszenie "Wolno?? i Niezawis?o??". ?o?nierze AK byli prze?ladowani przez w?adze komunistyczne, zw?aszcza w okresie stalinizmu, wielu z nich skazano na kar? ?mierci lub wieloletnie wi?zienie. (AF)